Sınav rehberi
Direksiyon Sınavı: En Çok Sorulan 12 Sorunun Cevabı
Direksiyon sınavı, kursunuzun onayından sonra millî eğitim müdürlüğünce izni alınmış bir güzergâhta, akan trafikte ve en az 40 dakika süren uygulamalı bir sınavdır. Puanla değil hata türüyle değerlendirilir: tek kırmızı, iki sarı ya da beş mavi sınavı bitirir. Bir kez stop ettirmek tek başına kaldırmaz, ilk aşamada 4 sınav hakkınız vardır. Aşağıda her sorunun kısa cevabını ve nedenini resmî kaynaklara dayanarak anlattık.
Hazırlayan Nehir Çetiner Sertifikalı Direksiyon Eğitmeni Güncellendi: 11 dk okuma
Direksiyon sınavı nasıl yapılır?
Direksiyon sınavı, il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünce izni alınmış bir güzergâhta ve akan trafikte, sınav komisyonu araçtayken yapılır. Önce araç bilgisi soruları sorulur, ardından uygulama alanlarındaki manevralar ve trafikteki sürüşünüz değerlendirilir.
Sınava, kayıtlı olduğunuz sürücü kursu sizi hazır bulup sistem üzerinden onay verdikten sonra girersiniz; sınav tarihlerini millî eğitim müdürlüğü belirler. B sınıfı sınavda araçta dört kişi bulunur: sürücü koltuğunda siz, yanınızda komisyon başkanı, sağ arkada komisyon üyesi, sol arkada kursunuzun direksiyon usta öğreticisi.
Sınav güzergâhında en az iki farklı rota bulunur ve hangi rotanın kullanılacağı sınav günü sabahı kura ile belirlenir. Bu yüzden belirli bir yolu ezberlemek yerine genel sürüş becerisi ölçülür. Değerlendirme, MEB’in tablet uygulamasında (MEBDUS) yüklü resmî forma göre yapılır ve üç bölümden oluşur:
- Araç bilgisi sorgulama: Aracın temel parçalarını ve kumandalarını göstermeniz istenir.
- Sürüşe hazırlık ve uygulama alanları: Koltuk ve ayna ayarı, aracı çalıştırma, kalkış ve park gibi manevralar.
- Akan trafikte sürüş: Kavşaklar, şerit kullanımı, hız, yayalara yol verme ve tehlikeyi fark etme.
Sınavı geçenlerin Motorlu Taşıt Sürücü Kursu Sertifikası elektronik olarak düzenlenir ve e-Devlet üzerinden görüntülenir.
Direksiyon sınavı kaç dakika sürer?
Yönetmeliğe göre direksiyon sınavının süresi her aday için en az 40 dakikadır. Ancak sınavı bitiren bir hata yapılırsa sınav bu süre dolmadan sonlandırılır.
Bu süre, 9 Ocak 2025’te yürürlüğe giren değişiklikle 35 dakikadan 40 dakikaya çıktı. Araç bilgisi soruları, manevralar ve trafikteki değerlendirme süreden önce biterse kalan süre güzergâhta akan trafikte sürüş yaptırılarak tamamlanır. Yani erken bitirmek, sınavın erken biteceği anlamına gelmez.
Yönetmelik direksiyon sınavlarının hafta sonları 07:00 ile 21:00 saatleri arasında yapılacağını belirtir. Bu nedenle sınavınız hava karardıktan sonraya denk gelebilir. Değerlendirme formunda bazı maddeler yalnızca gece sürüşünde bakılır; örneğin farların yol durumuna göre doğru kullanılması ya da görüşün kısıtlı olduğu kavşak ve virajlara yaklaşırken ışıklarla gelişinizi haber vermeniz.
Direksiyon sınavında neye bakılır, nasıl değerlendirilir?
Direksiyon sınavı puanla değil, renkli hata maddeleriyle değerlendirilir: beş mavi soruyu yapamamak, iki sarı hata ya da tek bir kırmızı hata sınavın başarısız sayılmasına yol açar.
Bu sistemin mantığı basittir. Mavi maddeler araç bilgisi sorularıdır. Sarı maddeler hafif kusurlardır; tek başına sınavı bitirmez ama ikincisi bitirir. Yönetmelik, sarı hataların aynı maddede ya da farklı maddelerde olmasına bakmaz; toplam iki sarı yeterlidir. Kırmızı maddeler ise doğrudan güvenliği ilgilendiren davranışlardır ve tek seferde sınavı bitirir. MEB’in sınav görevlileri için hazırladığı kılavuz bunu “tek kırmızı, iki sarı veya beş mavi sınavı bitirir” diye özetler.
Resmî değerlendirme formu B sınıfı için şu başlıkları içerir:
- Sürüşe hazırlık, aracı çalıştırma ve kalkış yapma
- Dar alanda geri dönüş, geri park, 25 metre geri gitme ve geri giderken sağa (L) dönüş
- Pedallara uyum, direksiyon hâkimiyeti, şerit izleme ve değiştirme
- Kavşaklara yaklaşma ve dönüşler, sollama ve geçilme kuralları, hız kuralları
- Tali yolda sürüş, çevreye duyarlı ve ekonomik sürüş, eğimli yolda kalkış, ani fren
- Sınav bitiş alanında yanaşma, park etme ve aracı güvenle terk etme
Aynı adayı komisyon başkanı ve üye ayrı ayrı değerlendirir. İkisi farklı karar verirse başkanın değerlendirmesi esas alınır. Başarısız olursanız formda başarısızlık nedeni de yazılır. Teorik sınavdaki “70 puan” barajı direksiyon sınavı için geçerli değildir.
Direksiyon sınavında hangi manevralar yapılır?
B sınıfında geri park, 25 metre geri gitme, geri giderken sağa (L) dönüş, dar alanda en fazla üç hamlede geri dönüş, eğimli yolda kalkış ve 30 km/sa hızdayken ani fren yapılır. Bunlara kavşaklardaki sürüş ve güzergâhtaki hız sınırına ulaşmak eklenir.
Her manevranın ölçtüğü şey farklıdır; kuralları bilmek, sınavda neden bu kadar titiz davranıldığını anlamayı kolaylaştırır:
- Geri park: Koniler arasına geriye doğru tek hamlede girmeniz istenir. Giremezseniz bir giriş hakkı daha verilir. İçeride en fazla iki hamleyle, konilere ve kaldırıma dokunmadan, ön tekerler düz ve araç kaldırıma paralel olacak şekilde park edilir. “Park işlemini tamamladım.” dedikten sonra değerlendirme yapılır.
- 25 metre geri gitme: En fazla 3,5 metre genişliğindeki şerit içinde, lastikler çizgiye veya kaldırıma değmeden geri gidilir.
- Geri giderken sağa (L) dönüş: Tek hamlede, çizgi, kaldırım ya da konilere dokunmadan yapılır.
- Dar alanda geri dönüş: Belirlenmiş alanın dışına çıkmadan en fazla üç hamlede (ileri, geri, ileri) yön değiştirilir.
- Eğimli yolda kalkış: En az yüzde 7 eğimli yolda durup aracı 50 cm’den fazla geri kaçırmadan yeniden ileri hareket ettirmeniz beklenir.
- Ani fren: Komisyon başkanı aynalardan trafiği kontrol ettikten sonra, 30 km/sa hızla giderken verdiği komutla araç durdurulur.
Trafikte ise dönel, akıllı, kontrollü ve kontrolsüz kavşaklardan geçiş, hava koşuluna göre silecek ve havalandırmanın kullanılması, varsa tali yola kurallara uygun giriş ve çukur ya da kasise uygun hızda girilmesi değerlendirilir.
Direksiyon sınavında sorulan sorular nelerdir?
Sınavın ilk 5 dakikasında araç bilgisi soruları sorulur; bunlar aracın temel parçalarını ve kumandalarını göstermenizi isteyen pratik sorulardır. Beşini yapamazsanız sınav başarısız sayılır.
Resmî formda B sınıfı benzinli ya da dizel bir otomobil için şu maddeler yer alır:
- Kaputu açmak, akünün, motor yağı ve yağ ölçüm çubuğunun, motor soğutma suyu deposunun ve cam suyunun yerini göstermek
- Bagajı açıp stepne veya araç kiti, kriko, bijon anahtarı, reflektör ve ilk yardım çantasını göstermek
- Lastik havasının yeterli olup olmadığını gözle ya da ayakla kontrol etmek
- Yağ ve hararet göstergelerini göstermek ve hangi durumda tehlike işareti verdiklerini bilmek
- Yakıt, hız ve devir göstergelerini göstermek
- Uzun ve kısa far, korna, silecek, sinyal ve diğer kumanda kollarını göstermek; araç içi lambaları açıp kapatmak
- Dış ve iç aynaların ayar yerlerini, el frenini, fren, gaz ve debriyaj pedallarını göstermek
- Aracın kaç vitesli olduğunu, otomatik vitesli araçta P, R, N ve D harflerinin anlamını bilmek
Elektrikli araçlarda motor yağı ve yakıt göstergesi gibi sorular sorulmaz; bunların yerine sigorta kutusu, şarj girişi ve şarj gösterge lambası sorulur. Bu soruların amacı ezber değil, ehliyet aldıktan sonra yolda kaldığınızda aracınızı tanıyor olmanızdır.
Stop ettirmek direksiyon sınavından kaldırır mı?
Bir kez stop ettirmek tek başına direksiyon sınavından kaldırmaz; resmî formda “motoru stop ettiriyor” sarı, yani hafif bir hatadır. Ancak ikinci bir stop ya da başka herhangi bir sarı hata sınavı sonlandırır.
Stop maddesi formda tek bir yerde değil; kalkış, eğimli yolda kalkış, geri park, 25 metre geri gitme, L dönüş, dar alanda geri dönüş, ani fren ve trafikte durup kalkma bölümlerinde ayrı ayrı geçer. Yönetmelik sarı hataları toplam olarak saydığı için, iki farklı yerde stop ettirmek de iki sarı demektir.
Asıl dikkat edilmesi gereken nokta, stop ettirdikten sonra ne yaptığınızdır. Motor durunca telaşla hemen kalkmaya çalışmak birçok adayın yaptığı hatadır. Oysa kalkıştan önce aynalarla trafiği kontrol etmemek ya da sinyal vermemek kırmızı hatadır ve tek başına sınavı bitirir. Eğimli yolda aracı 50 cm’den fazla geri kaçırmak da ayrıca bir sarı hatadır. Stop ettirdiğinizde aracı sabitleyin, sakince yeniden çalıştırın, aynalara ve omuz üstünden kör noktaya bakın, sinyal verip öyle kalkın.
MEB kılavuzuna göre otomatik vitesli araçlarda stop ettirme ve geri kaçırma durumu olmadığı için eğimli yolda bu maddelere bakılmaz, sinyal ve ayna kontrolü gibi diğer davranışlar değerlendirilir. Ehliyet aldıktan sonra trafikte stop ettiğinizde neler yapmanız gerektiğini araba stop edince ne yapmalı yazısında ayrıca anlattık.
Direksiyon sınavında hangi hatalar sınavı hemen bitirir?
Formda kırmızı ile işaretli hatalar tek seferde sınavı bitirir. Bunlar genellikle kendinizi ya da başkalarını doğrudan riske atan davranışlardır.
Resmî formdaki kırmızı maddelerden bazıları şunlardır:
- Emniyet kemerini takmamak; alkol, uyuşturucu ya da uyarıcı madde etkisinde olduğunun gözlenmesi
- Kalkış, şerit değiştirme ya da dönüşten önce aynalarla trafiği kontrol etmemek veya zamanında sinyal vermemek
- Işıklı trafik cihazlarına, levhalara ve trafik polisinin işaretlerine uymamak
- Yaya ve okul geçitlerinde yayalara, geçiş üstünlüğü olan araçlara yol vermemek
- Kavşağa yaklaşırken yavaşlamamak, kavşakta geçiş hakkı kurallarına uymamak
- Hız sınırını aşmak, takip mesafesini ayarlayamamak, emniyet şeridini ihlal etmek
- Duran bir araca, kaldırıma ya da başka bir cisme çarpmak; park manevrasında konilere dokunmak
- Güzergâhı bilmemek ya da güzergâh dışına çıkmak, genel olarak araç kullanma becerisinin zayıf olması
- Araç hâkimiyetini ve trafik güvenliğini tehlikeye düşürecek düzeyde heyecanlanmak ya da telaşlanmak
Listeye bakınca bir şey dikkat çeker: kırmızı hataların çoğu gözlem ve sinyal alışkanlığıyla ilgilidir. Sınav, aracı hareket ettirebilmekten çok, trafiği okuyup niyetinizi diğer sürücülere doğru zamanda gösterip göstermediğinizi ölçer.
Direksiyon sınavı kaç hak?
Direksiyon sınavında ilk aşamada toplam 4 hakkınız vardır: ilk sınav ve ardından aralıksız üç sınav dönemi. Dördünde de başarısız olursanız, şartları yerine getirerek 4 hak daha alabilirsiniz.
Yönetmeliğe göre haklar şöyle işler:
- Her başarısız sınavdan sonra: Tekrar sınava girebilmek için kayıtlı olduğunuz kursa, kursun ilan ettiği ders ücretini ödemeniz ve en az 2 saat direksiyon eğitimi almanız gerekir.
- İlk dört hak bitince: Son sınav sonucunun açıklanmasından itibaren en geç 60 gün içinde başvurup, aynı kursta ya da nakil olacağınız başka bir kursta direksiyon eğitimini yeniden alır ve ücretini öderseniz 4 sınav hakkı daha verilir. İlk dört haktan bir kısmını ya da tamamını manuel vitesli araçta kullandıysanız, kalan haklarınızdan vazgeçerek eğitimi ve ikinci dört hakkı otomatik vitesli araçla sürdürebilirsiniz; tersi de mümkündür.
- İkinci dört hak da bitince: Kursa yeniden kayıt yaptırmanız gerekir. Son girdiğiniz sınavdan itibaren üç yıl içinde yeniden kayıt olursanız teorik eğitim ve sınavdan muaf tutulursunuz.
Hastalık, askerlik, hamilelik veya doğum gibi belgelenmiş mazeretlerde sınav hakları korunabilir, ancak belgeyi belirlenen süre içinde kursa teslim etmeniz gerekir. Sınav günü sınav aracı arızalanır ve yerine araç bulunamazsa hakkınız saklı kalır; bir sonraki sınav ücretini kurs karşılar.
Direksiyon sınavında kalınca ne kadar ödenir (2026)?
Direksiyon sınavında kalınca resmî olarak iki kalem ödenir: MEB’in her yıl belirlediği direksiyon sınav ücreti ve kursta alınması zorunlu en az 2 saatlik direksiyon eğitiminin ücreti. Ülke genelinde tek bir sabit “3. hak ücreti” yoktur; kesin tutarı kursunuzdan öğrenin.
Bu kalemlerin nasıl belirlendiğini bilmek, size söylenen rakamı değerlendirmenizi kolaylaştırır:
- Sınav ücreti: Yönetmeliğe göre Bakanlık bu ücreti her yıl Aralık ayında belirler ve ertesi yılın Ocak ayından itibaren uygulanır. Ücret, sınav tarihinden 6 iş günü önce MEB döner sermaye hesabına yatırılır. Yönetmelik, bu ücret dışında direksiyon sınavı için başka bir ad altında ücret alınamayacağını açıkça belirtir.
- Ders ücreti: Kurslar ders saati ücretini kendileri ilan eder, ancak bu ücret ildeki komisyonun her yıl Ocak ayında belirlediği ve 1 Şubat’tan itibaren bir yıl uygulanan asgari tutardan az olamaz. Bu yüzden İstanbul’daki tutar başka bir ildekinden farklı olabilir.
2026 yılı için direksiyon sınav ücretinin güncel tutarını resmî bir kaynakta doğrulayamadığımız için burada rakam vermiyoruz. İnternette dolaşan rakamlar ile ve kursa göre değişebilir; güncel tutarı kayıtlı olduğunuz kurstan ya da ilçe millî eğitim müdürlüğünden öğrenin. Karıştırılmaması için: teorik e-sınavın ücreti 2026 yılı için her oturumda KDV dâhil 1.250 TL’dir ve bu, direksiyon sınavından ayrı bir ücrettir.
Tekrar sınavı öncesindeki zorunlu eğitim kayıtlı olduğunuz sürücü kursunda verilir. Nehir Çetiner’in dersleri yalnızca sürücü belgesi olanlara yöneliktir.
Direksiyon sınavında heyecan nasıl yenilir?
Heyecanı tamamen yok etmeye çalışmak yerine yönetmeyi hedefleyin: sınavın nasıl değerlendirildiğini bilmek, temel rutinleri alışkanlığa çevirmek ve sınav günü bedeninize iyi bakmak heyecanın etkisini azaltır.
Direksiyon sınavında biraz heyecan normaldir. Sorun, heyecanın dikkatinizi ele geçirmesidir. Resmî formda bile araç hâkimiyetini tehlikeye düşürecek düzeyde telaşlanmak bir hata maddesi olarak yer alır. İşe yarayan birkaç yol:
- Kuralları bilin: Tek bir küçük hata sınavı bitirmez. Bir sarı hatadan sonra sakin kalıp bir sonraki harekete odaklanmak, geçmiş hatayı düşünmekten çok daha değerlidir.
- Rutini otomatikleştirin: Kalkıştan, şerit değiştirmeden ve dönüşten önce “ayna, sinyal, omuz” sırasını kurstaki derslerinizde her seferinde sesli tekrarlayın. Kırmızı hataların önemli bir kısmı bu sıranın heyecanla atlanmasından doğar.
- Acele etmeyin: Araca bindiğinizde koltuğu ve aynaları kendinize göre ayarlayın. Formda bu ayarları kontrol etmemek ayrı bir hata maddesidir; birkaç saniyelik hazırlık hem puanınızı hem sakinliğinizi korur.
- Nefesinizi kullanın: Burundan yavaşça nefes alıp ağızdan daha uzun sürede vermek bedeni sakinleştirmeye yardımcı olur. MEB kılavuzu da araç hareket etmeden önce aşırı heyecan gözlenirse görevlilerin adaydan birkaç saniye bekleyip derin nefes almasını isteyebileceğini belirtir.
- Sınav gününü sadeleştirin: Önceki gece iyi uyuyun, hafif bir şeyler yiyin, sınav yerine erken gidin ve rahat ayakkabı giyin.
Heyecanınız için kendi başınıza ilaç ya da takviye kullanmaya karar vermeyin. Sınav kaygınız çok yoğunsa ya da günlük hayatınızı etkiliyorsa doktorunuza danışın. Unutmayın, uyarıcı madde etkisinde olduğunun gözlenmesi formda sınavı doğrudan bitiren kırmızı bir maddedir.
Direksiyon sınavını geçtikten sonra ne yapılır?
Sertifikanız e-Devlet’te görünür hâle gelir; ardından harç, değerli kâğıt bedeli ve vakıf payını ödeyip nüfus müdürlüğünden randevu alarak sürücü belgesi başvurusu yaparsınız. Belge hazırlandığında PTT ile adresinize gönderilir.
Sertifika, sürücü belgesinin yerine geçmez; nüfus müdürlüğünde sürücü belgenizin düzenlenmesine esas olan belgedir. Başvuruda istenen belgeleri, 2026 ücretlerini ve teslim sürecini adım adım direksiyon sınavını geçtikten sonra ne yapılır yazısında anlattık.
Ehliyet elinize geçtiğinde birçok yeni sürücü, sınavı geçmenin tek başına trafiğe çıkmaya hazır hissetmekle aynı şey olmadığını fark eder. Sınav belirli bir güzergâhta, çift pedallı bir araçta ve yanınızda bir eğitmenle geçer. Gerçek hayatta ise kendi aracınız, tanımadığınız yollar ve park yeri arayışı vardır. Bu dönemde destek isterseniz yeni ehliyet alanlar için direksiyon dersi sayfasına göz atabilirsiniz; direksiyon başında belirgin bir kaygı yaşıyorsanız direksiyon korkusunu yenme sayfası da yol gösterir.
Direksiyon sınavı bilgilerini hangi resmî kaynaklardan kontrol etmeliyim?
Direksiyon sınavının kuralları MEB’in Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği ve bu yönetmeliğin ekindeki değerlendirme formunda yer alır. Sürücü belgesi başvurusu ve ücretleri için ise Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün sayfaları esas alınır.
Bu yazıda kullandığımız resmî kaynaklar:
- MEB Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği, güncel metin (MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü)
- Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formu, EK-4 (MEB)
- Sürücü belgesi sınavlarındaki yeni düzenleme duyurusu (MEB)
- Direksiyon Eğitimi Dersi Uygulama Sınavı Kılavuzu, 2018 (MEB)
- Motorlu Taşıt Sürücü Kursiyerleri e-Sınav Uygulama Kılavuzu 2026 (MEB)
- Sürücü belgeleri hizmetleri sık sorulan sorular (NVİ)
Bilgiler 24 Eylül 2026 itibarıyla resmi kaynaklardan derlenmiştir; güncel durumu kayıtlı olduğunuz sürücü kursundan, ilçe millî eğitim müdürlüğünden ve yukarıdaki resmî sayfalardan kontrol edin.